Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran'da yaşanan savaşın tetiklediği enerji krizi ortamında Avrupa'ya yönelik sert bir uyarıda bulundu. Çarşamba günü yaptığı açıklamada Putin, Avrupa Birliği'nin Rus gazına yönelik ambargo ve kısıtlama planlarına karşılık, arzı "hemen şimdi" durdurmanın Rusya için ekonomik olarak daha faydalı olabileceğini ifade etti. Putin, bu düşüncesini bir "karar" değil, "yüksek sesle düşünmek" olarak nitelendirse de, hükümete ve enerji şirketlerine bu senaryo üzerinde çalışmaları talimatını vereceğini belirtti.
İran Krizi ve Hürmüz Boğazı Etkisi
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonu ile Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin felç olması, küresel petrol ve gaz fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı. Putin'e göre:
-
Fiyat Artışı: Orta Doğu'daki "saldırganlık" ve Batı'nın Rus petrolüne yönelik kısıtlamaları fiyatları tırmandırıyor.
-
Pazar Kayması: Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle gaz arzı sıkışırken, yüksek fiyat ödemeye hazır yeni müşteriler ortaya çıktı.
-
Amerikan Şirketleri: Putin, yüksek kâr marjı nedeniyle ABD'li enerji şirketlerinin bile Avrupa pazarını terk edip Asya'ya yöneleceğini iddia etti.
[Image showing a global energy map with disrupted supply lines through the Strait of Hormuz and new gas pipelines leading to China and India]
Gazprom’un Değer Kaybı ve Yeni Ortaklar
2007 yılında 330 milyar dolarlık piyasa değeriyle dünyanın en büyük üçüncü şirketi olan Gazprom, günümüzde yaklaşık 40 milyar dolarlık bir değere gerilemiş durumda. Avrupa pazarındaki payı %40'tan %6'ya düşen Rusya, bu kaybı Çin ve Hindistan gibi dev tüketicilerle kapatmaya çalışıyor. Putin, Slovakya ve Macaristan gibi "güvenilir" gördükleri Doğu Avrupa ülkeleriyle çalışmaya devam edeceklerini ancak genel stratejinin Doğu'ya kaydığını vurguladı.
Denizlerde Gerilim: LNG Tankerlerine Ukrayna Tehdidi
Enerji savaşları sadece diplomasi ve boru hatlarıyla değil, denizlerdeki fiziksel saldırılarla da sürüyor.
-
Arctic Pioneer: ABD yaptırımları altındaki Rus LNG tankeri, Süveyş Kanalı yakınlarında Ukrayna'ya ait olduğu iddia edilen deniz dronlarının saldırı girişimi sonrası Port Said açıklarında demirlemek zorunda kaldı.
-
Petrol Sevkiyatı: Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla Hindistan, daha önce mesafeli durduğu Rus petrolüne yeniden yöneldi. Bu hafta yaklaşık 1,4 milyon varil Rus petrolünün Hindistan limanlarına boşaltılması bekleniyor.
Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak, İran'daki savaş nedeniyle Çin ve Hindistan'a yapılan petrol sevkiyatlarını artırmaya hazır olduklarını belirterek, Moskova'nın küresel enerji krizini yeni pazar payları kazanmak için bir fırsata dönüştürme niyetini tescilledi.
