İran'a yönelik başlatılan askeri harekatın süresine dair Washington, Tel Aviv ve Tahran'dan çelişkili sinyaller geliyor. Başkan Donald Trump başlangıçta hedeflere birkaç gün içinde ulaşılacağını belirtirken, daha sonra İran'ın geniş coğrafyasını gerekçe göstererek süreci 4 haftaya kadar revize etti. İsrail Başbakanı Netanyahu ise "varoluşsal tehdit" tamamen ortadan kalkana kadar durmayacaklarını belirterek ucu açık bir takvim sundu. Uzmanlar, bu açıklamaların askeri bir zorunluluktan ziyade, iç kamuoyunu ikna etmeye yönelik siyasi manevralar olduğu görüşünde.
Mühimmat Krizi ve Asimetrik Maliyet Baskısı
Savaşın süresini belirleyecek en somut etken, ABD ve İsrail’in elindeki hava savunma füzelerinin (Interceptor) kritik seviyelere düşmesidir. New York Times gibi önemli mecralarda yer alan raporlara göre:
-
Maliyet Farkı: İran’ın yaklaşık 20-50 bin dolara ürettiği bir Şahid İHA’sını düşürmek için ABD, her biri 4-5 milyon dolar değerinde Patriot veya benzeri önleme füzeleri fırlatıyor.
-
Üretim Hızı: İran 500 İHA’yı birkaç günde yenileyebilirken, ABD’nin 500 önleyici füze üretmesi yaklaşık bir yıl sürüyor.
-
Küresel Risk: Pentagon, bu mühimmatın hızla tükenmesinin ABD'yi Rusya ve Çin karşısında savunmasız bırakmasından endişe ediyor. Bu lojistik dar boğaz, savaşın bir ayı geçmesini askeri açıdan imkansız kılan en büyük faktör olarak öne çıkıyor.
Amerikan Kamuoyu ve Siyasi Meşruiyet
Trump, tarihte halkın "bayrak etrafında kenetlenme" refleksini göstermediği nadir savaşlardan birini yönetiyor.
-
Düşük Destek: Trump’ın popülaritesi %37 seviyelerindeyken, Amerikan halkının bu savaşa desteği sadece %25 bandında kalıyor.
-
İç Çatışma: Trump’ın "Önce Amerika" (America First) diyen tabanı, Amerikan askerlerinin hayatının İsrail'in güvenliği için riske atılmasına tepki gösteriyor.
-
Tarihsel Tekerrür: 1980'lerde Lübnan'daki deniz piyadeleri saldırısında olduğu gibi, olası bir toplu Amerikan askeri kaybı, Trump'ı siyasi varlığını korumak adına savaşı derhal durdurmaya zorlayabilir.
Sonuç: Stratejik Geri Çekilme mi, Yıpratma Savaşı mı?
İran'ın stratejisi, savaşı uzatarak ABD ve İsrail'i maliyeti faydasından daha büyük bir yıpratma sürecine sokmak üzerine kurulu. Tahran, Hamaney'in ölümünün intikamını almadan masaya oturmayacağını belirtirken; Washington, mühimmat depoları boşalmadan bir sonuç almanın peşinde. Askeri kapasiteler ve siyasi baskılar alt alta konulduğunda, harekatın "bir aylık" bir süreyi aşmasının her iki taraf için de sürdürülemez olduğu görülüyor.
