ABD'li yetkililer, Beyaz Saray'ın İsrail'in Gazze'deki savaşı sona erdirmek için "tam zafer" ilan etmesine yardımcı olmak amacıyla yeni bir girişimde bulunduğu bir dönemde ABD'nin Hamas'ın Gazze şefi Yahya Sinvar'ın izini sürmeye odaklandığını söyledi. 

Görevin hassas doğası nedeniyle isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuşan mevcut ve eski ABD'li yetkililer, 61 yaşındaki Sinvar'ın Gazze'nin derinliklerindeki tünellerde saklandığına inanan ABD'nin arama çalışmalarını bölge genelinde genişlettiğini söyledi.

Medyaya konuşma yetkisi olmadığı için isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan ABD'li bir yetkili Biden yönetiminin Sinvar'ın Mısır'ın Sina yarımadasına kaçtığı ve oradan da Lübnan ya da Suriye'ye kaçmış olabileceği ihtimallerini araştırdığını söyledi. 

Beyaz Saray ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan'ın bu hafta başında Sinwar'la ilgili istihbarat konusunda yorum yapmayacağı yönündeki açıklamalarına yönlendirdi.

Mevcut ve eski yetkililer belirli bir istihbarata atıfta bulunmadılar ancak tartışmaya neden olan faktörlerden birinin ABD istihbaratının Sinvar'ın son bulunduğu yer konusunda gecikmesi olduğunu söylediler. 

Yetkililere göre, Biden yönetimi Sinvar'ın Gazze Şeridi'nde bilinen son konumunu takip etme konusunda yaklaşık bir ay geride kaldı. 

Dört ABD başkanına ulusal güvenlik konusunda danışmanlık da yapmış olan eski CIA yetkilisi Bruce Riedel yaptığı açıklamada Sinvar'ın son konumuyla ilgili netlik eksikliğinin "oldukça kötü" olduğunu söyledi.

Zaman dilimi sorulduğunda ise şöyle dedi: "Bir ay gerçek zamanlı bilgiye yakın bile değilsiniz demektir."

Geçen ay bir Hamas yetkilisi Sinvar'ın yer üstündeki çatışma bölgelerini ziyaret ettiğini ve grubun yurt dışındaki liderleriyle görüşmeler yaptığını söylemişti. 

The New Arab'a konuşan Hamas yetkilisi, Sinvar'ın İsrail'in iddia ettiği gibi her zaman tünellerde kalmadığını, sahadaki görevlerini de yerine getirdiğini söyledi.

Yetkililer, Sinvar'ın izinin sürülmesinin ABD istihbarat camiasında yeni bir aciliyet kazandığını çünkü Biden yönetiminin bunun İsrail'e savaşı zafer ilan ederek bitirmesi için baskı yapmaya yardımcı olabileceğine inandığını söyledi.

ABD Başkanı Joe Biden geçen hafta CNN'e verdiği demeçte bu stratejiyi ima etti: "Bibi'ye (İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu) 'Amerika'da yaptığımız hatayı yapmayın' dedim. Biz Bin Ladin'i yakalamak istedik. Sinvar'ı yakalamanıza yardım edeceğiz' dedim."

Sinvar ile El Kaide lideri Usame Bin Ladin'in yakalanması arasındaki paralellik, ABD ve İsrail'in Sinvar'ı bulma konusunda karşılaştıkları aşırı zorluğun altını çiziyor.

Bin Ladin'in aranması on yıl sürdü ve yeri tespit edildiğinde Pakistan'da, ABD'nin terörle mücadele müttefikinin askeri akademisinden yaklaşık bir kilometre uzaktaydı.

Yetkililere göre Washington, Refah'a yönelik daha geniş çaplı bir saldırıyı önlemenin bir yolu olarak İsrail'in enerjisini Sinvar ve Kassam Tugayları'nın başı Muhammed Deif gibi kilit Hamas liderlerini bulmaya odaklamak istiyor.

İsrail'e askeri ve istihbarat desteği sağlamaya devam eden Biden yönetimi, şu anda yaklaşık 1,4 milyon yerinden edilmiş Filistinlinin yaşadığı güney Gazze sınır kenti Refah'a atıfta bulunarak, "nüfus merkezlerine" saldırması halinde İsrail'den saldırı silahlarını çekeceğini söyledi.

Netanyahu, ABD’den İsrail’e sevk edilen silahların büyük kısmının ulaşmadığını savundu Netanyahu, ABD’den İsrail’e sevk edilen silahların büyük kısmının ulaşmadığını savundu

Pazar günü New York Times gazetesi ABD'li yetkililerin Sinvar'ın Refah'ta değil, muhtemelen İsrail güçlerinin Aralık ve Nisan ayları arasında kuşatma altında tuttuğu Han Yunus'ta olduğuna inandıklarını bildirdi.

Arap yetkili: 'Sinvar şebekeden bağımsız iletişim kurmaya alışkın farklı bir nesilden geliyor'

Sinvar daha önce 2021 yılında Gazze Şeridi'nde 310 mil uzunluğunda tünel olduğunu söyleyerek övünmüştü.
Hamas'ı yakından tanıyan eski bir ABD istihbarat yetkilisi Sinvar'ın kardeşlerinden Muhammed'in Sina ve Gazze arasındaki tünel inşaatını denetlediğini ve Sina'daki kaçakçılık ağlarıyla derin bağları olduğunu, bunun da Sinvar'ın kaçışına yardımcı olabilecek bir faktör olduğunu söyledi. 

CIA'in eski kıdemli Orta Doğu analistlerinden William Usher şunları söyledi: "7 Ekim'e kadar Hamas'ın tünel ağına erişimi oldukça engellenmemişti. Kilit liderleri tehlikeden uzak tutmak için acil durum planları vardı" dedi.

Usher, "Geçmişte Hamas Lübnan'a, Suriye'ye ve hatta İran'a gitti", " Sinvar'ın orada saklanıyor olması beni şaşırtmazdı." dedi.

ABD İsrail ile istihbarat paylaşımını artırıyor

Pazartesi günü Washington Post gazetesi, ABD'nin İsrail'e Refah'a saldırmaması karşılığında Hamas liderlerinin izini sürmesine yardımcı olacak yeni istihbarat önerdiğini bildirdi.

Bu haber bazı İsrail haber kaynakları tarafından şu başlık altında yayınlandı: ABD Hamas'la ilgili "hassas istihbaratı" İsrail'den saklıyor. Ancak birçok mevcut ve eski ABD'li ve Arap diplomatın yanı sıra savunma ve istihbarat yetkilileri ABD'nin Hamas'la ilgili bilgileri İsrail'den saklamasının pek olası olmadığını söyledi.

Ocak ayında The New York Times, ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan'ın, Hamas'ın üst düzey liderleri ve Gazze'deki rehinelerin yerleri hakkında bilgi toplamak ve bu istihbaratı İsrail'le paylaşmak üzere yeni bir görev gücü oluşturulması talimatı verdiğini bildirdi.

Analistler ve eski ABD'li yetkililer, ABD'nin önündeki en büyük zorluklardan birinin 7 Ekim öncesinde Hamas'a çok az ilgi göstermesi olduğunu söylüyor.

Filistinli hareket ABD tarafından terör örgütü olarak kabul ediliyor ancak yoksul Gazze Şeridi'ni yönetmek zorunda kalmasına rağmen ABD için hiçbir zaman büyük bir tehdit olarak görülmedi.

ABD Gazze'de en son 2003 yılında büyük bir güvenlik tehdidiyle karşı karşıya kalmış, ABD diplomatik konvoyu bombalanmış ve üç Amerikalı ölmüştü.

Usher, "ABD, Gazze'de olup bitenler konusunda bizimle istihbarat paylaşımı konusunda büyük ölçüde İsrail'e bağlı çünkü bu konu tarihsel olarak onların önceliği olmuştur" dedi.

ABD'li yetkililer Biden yönetiminin İsrail ile istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) koordinasyonunu hızlandırdığını söyledi. Bu arada eski bir ABD'li yetkili, İsrail'in ABD'nin jeo-uzamsal istihbarat yeteneklerinden faydalanmakla özellikle ilgileneceğini söyledi.

Görüşmeler üzerinde baskı

Kaynaklar, ABD'nin Sinvar'ı izlemek için araştırdığı yollardan birinin ateşkes görüşmeleri olduğunu söyledi. Hamas adına yüz yüze görüşmeleri yürütenler Katar'da bulunan siyasi liderler olsa da, grup Gazze'deki esirleri elinde tuttuğu ve askeri birlikler üzerinde kontrol sahibi olduğu için Sinvar'ın herhangi bir anlaşmada son sözü söyleyeceğine inanılıyor.

Mevcut ve eski Arap ve ABD'li yetkililer, Sinvar'ın yurtdışındaki Hamas yetkilileriyle iletişim kurmak için muhtemelen dolambaçlı bir kurye ağına ve potansiyel olarak mesajlaşma uygulamalarına güvendiğini söyledi.

Riedel, "Cep telefonu kullanıyor olsaydı çoktan ölmüş olurdu" dedi.

Hamas'ı yakından tanıyan bir Arap yetkili, örgütün İsrail'le daha önceki savaşlarda iletişimini gizlemeyi öğrenerek yıllarca deneyim kazandığını söyledi.

Yetkili, "Bu adam farklı bir nesilden geliyor ve gizli iletişim kurmaya alışkın" dedi.

ABD'li yetkililere göre Cezayir ve Türkiye de Hamas'la diyalog halindeyken Washington, Sinvar'ın Sina'ya kaçıp kaçmadığı konusunda Mısır'a güveniyor.

Mısır'ın askeri istihbaratı doğrudan Hamas'ın silahlı kanadıyla görüşüyor ve bu da Washington'un diğer Arap ortaklarına kıyasla Hamas'a daha iyi erişim sağlıyor. 

Mevcut ve eski ABD'li ve Arap yetkililer, Sinvar'ın Gazze Şeridi'nden kaçması halinde bunun Hamas'ın moraline darbe vurabileceğini söyledi. 

Her ne kadar Sinvar "Gazze'de ölmeye hazır" olarak tanımlansa da, ABD'li bir yetkili yedi ay sonra Hamas'ın savaş meydanındaki dayanıklılığının Sinvar'ın karar verme mekanizmasını etkileyebileceğini söyledi.

ABD'li yetkili "Hamas 3.0 için yeniden yapılanmak isteyebilir" dedi. 

ABD'nin çabalarına rağmen, Sinvar'ın öldürülmesinin ABD'nin İsrail'i bir ateşkes anlaşmasına zorlaması için yeterli olacağından şüphe edenler de var.

Atlantik Konseyi Scowcroft Orta Doğu Güvenlik Girişimi Direktörü Jonathan Panikoff yaptığı açıklamada, " Sinvar'ın öldürülmesi ABD'nin İsrail'in zafer ilan edip yoluna devam etme zamanının geldiğine karar vermesi için yeterli olabilir, ancak bunun Netanyahu'nun siyasi hayatta kalması için yeterli olacağı açık değil" dedi.

Orta Doğu Haber