ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü Beyaz Saray’da gazetecilerin sorularını yanıtlarken, İran’da olası bir yönetim değişikliği için devrik Şah'ın oğlu Rıza Pehlevi’ye kapıları kapattı. Pehlevi'nin bazı kesimler tarafından beğenildiğini kabul eden Trump, "Onun hakkında çok fazla düşünmedik. Daha önce de söylediğim gibi, İran içinde bulunan ve şu an popüler olan biri daha uygun olabilir" ifadelerini kullandı. Trump, isim vermekten kaçınsa da "bu tür insanlara sahibiz" diyerek Washington'ın elinde içeriden alternatifler olduğu mesajını verdi.
Mevcut Yönetime "Aşırı" Suçlaması
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile yaptığı görüşme sırasında konuşan Trump, İran’ın mevcut lider kadrosunu "çılgın aşırılık yanlıları" olarak tanımladı. Washington’ın hedefinin, İran içinde daha "ılımlı" olarak görülen figürlerle bir yol haritası belirlemek olduğunu ifade eden Trump, bu yaklaşımın sahadaki gerçekliğe daha uygun olduğunu savunu. Ocak ayında Reuters'a verdiği mülakatta da Pehlevi için "Kendi ülkesinde nasıl bir performans sergiler, halkı onu kabul eder mi bilmiyorum" diyerek benzer bir çekinceyi dile getirmişti.
Pehlevi Seçeneği Neden Tartışmalı?
Siyasi analistler, Rıza Pehlevi’nin on yıllardır sürgünde yaşamasının ve İran’ın mevcut sosyopolitik yapısından kopuk olmasının Trump yönetimini bu mesafeli duruşa ittiğini belirtiyor. Operasyonun beşinci gününe girilirken, dini lider Ali Hamaney’in ölümünün ardından oluşacak otorite boşluğunun, halk nezdinde karşılığı olan yerel bir figürle doldurulması Washington ve Tel Aviv'in ortak stratejisi olarak öne çıkıyor.
Operasyonlarda Son Durum
Cumartesi sabahı başlayan ve Hamaney'in ölümüyle sonuçlanan ABD-İsrail ortak harekatı devam ederken, Tahran yönetimi meydanlardaki taziye ve destek gösterileriyle "iç cephe birliği" mesajı vermeye çalışıyor. Trump’ın "ılımlı muhalefet" arayışı, bir yandan askeri operasyonlar sürerken diğer yandan İran içindeki siyasi dengeleri sarsmaya yönelik psikolojik bir hamle olarak değerlendiriliyor.