Keşmir’in efsanevi lideri

Üst düzey bir isyancı lider Yasin Malik. “Terörizm" suçlandı ve bu suçlamaya itiraz etmeden ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
  • 31.05.2022, 17:48:41
  • Güncelleme: 4 ay önce
Keşmir’in efsanevi lideri

Keşmir’in efsanevi isyancı lideri Yasin Malik kalaşnikoftan Mahatma Gandhi’ye doğru giden 30 yılda, Hint yönetimine karşı tartışmalı Keşmir için bir mücadele verdi.

Malik, 56, geçtiğimiz hafta terörü finanse ettiği suçlamasıyla ömür boyu hapse mahkum oldu.

Malik, Hint yönetimindeki Keşmir'de onlarca yıldır devam eden çatışmaya barışçıl bir çözüm bulunmasını savunan ve devam eden anlaşmazlığın Güney Asya'da barış ve kalkınmaya yönelik tehlikeleri konusunda uyarıda bulunan kilit ayrılıkçı liderler arasında yer alıyor.

Malik, hem Hindistan hem de Pakistan'dan bağımsız bir Keşmir devletini savunan bir grup olan Jammu ve Keşmir Kurtuluş Cephesi'ne (JKLF) başkanlık ediyor.

JKLF, Hindistan hükümeti tarafından 2019'da "ayrılıkçı ideolojileri" nedeniyle yasaklanan birkaç ayrılıkçı grup arasındaydı. Yasağı, ayrılıkçılara ve isyancılara karşı geniş çaplı bir baskı izledi ve bunların çoğu hapiste kalmaya devam etti.

O yılın ilerleyen saatlerinde, Başbakan Narendra Modi'nin yeniden iktidara seçilmesinden kısa bir süre sonra, Modi başkanlığındaki Hindu milliyetçisi hükümet, Hindistan tarafından yönetilen Keşmir'i özel statüsünden çıkardı, onu iki federal bölgeye ayırdı ve vadide mutlak bir güvenlik kapatması getirdi. Bu sırada binlerce Keşmirli tutuklandı ve hapsedildi.

Malik'in mahkumiyeti, Modi hükümeti tarafından Keşmir'deki özgürlük yanlısı grupları lidersiz bırakmak için bir nihai olarak görülüyor - Hindistan'ın 2019 hamlelerinin arkasındaki hedeflerden biri.

Malik, 1966'da Hindistan tarafından yönetilen Keşmir'in ana şehri Srinagar'ın kalbinde yer alan Maisuma'da doğdu. Bölgenin özel statüsünün geri alınmasından önce, Maisuma, Hindistan karşıtı amansız protestoları nedeniyle “Keşmir'in Gazze'si” olarak biliniyordu.

Malik için belirleyici an, 1987'de Hindistan hükümetinin, son yedi yılın çoğunda bölgeyi yöneten Hindistan tarafından Keşmir'deki Hindistan yanlısı ana siyasi parti olan Ulusal Konferans ile gizli anlaşma içinde meclis seçimlerine hile karıştırmakla suçlandığı zaman geldi.

Bu seçimde Malik, Hindistan'dan ayrılmak için referandum talep eden partilerin bir araya geldiği Müslüman Birleşik Cephe'nin (MUF) liderlerinden biri olan Muhammed Yusuf Şah için kampanya yürütüyordu. Analistler, sandıklarda hile yapıldığında MUF'nin zafere doğru ilerlediğini söylüyorlar.

1987'de yapılan anketlerde hile yapılması, Malik de dahil olmak üzere binlerce öfkeli Keşmirli erkeğin silah eğitimi için Pakistan'a geçmesine ve Hindistan yönetimine karşı savaşmak için geri dönmesi yolaçtı.

Şah, şu anda Pakistan'da Seyit Salahuddin adıyla yaşıyor ve önde gelen Hindistan karşıtı silahlı gruplardan biri olan Hizbul Mücahidlerin başında bulunuyor.

Malik, Pakistan’dan Hindistan yönetimindeki Keşmir'e silahlı isyan ilan eden ilk birlik olan JKLF'nin başına geçmek üzere 1989 yılında döndü.

Aynı yılın Aralık ayında grup, aynı zamanda önde gelen Keşmirli bir politikacı olan Federal İçişleri Bakanı Müftü Mohammad Sayeed'in 23 yaşındaki kızı Rubaiya Sayeed'i kaçırdı.

Sayeed, Yeni Delhi'nin JKLF'nin beş üyesini serbest bırakma talebini kabul etmesinden beş gün sonra serbest bırakıldı.

Gandhi'ye Dönüşmek

Malik, 1991 yılında Sayeed'in kaçırılması da dahil olmak üzere çeşitli suçlamalarla tutuklandı. 1994 yılında serbest bırakıldığında, değişmiş bir adamdı ve silahları bırakmaya karar verdi.

Malik'in JKLF'si Hindistan hükümetiyle süresiz ve tek taraflı ateşkes ilan etti. O andan itibaren Malik, bölgenin bağımsızlığı için şiddet içermeyen bir mücadeleyi savunmaya başladı.

"Burada herkesin lideriydi. Bir davayı savunduğu için acılarla dolu bir hayat yaşadı. Hepimiz yas tutuyoruz, ”diyor Hint yönetimi tarafından başına bir şey geleceğinden korkan ve soyadını vermek istemeyen komşularından Ahmet.

1994'te silahları bıraktıktan sonra Malik, JKLF'nin siyasi kanadının komutasını devraldı ve Keşmir'in özgürlüğü için önde gelen bir kampanyacı oldu. Ayrılıkçı kampta Malik'e rakip olan kıdemli Keşmir lideri Seyit Ali Geelani geçen yıl öldü.

Malik'in polis tarafından gözaltına alınması ve ardından özgürlük protestoları nedeniyle serbest bırakılmış olsa da, o, kalabalıkları harekete geçirmek, ve tartışmalı bölgede Hindistan tarafından düzenlenen seçimlerin boykot çağrıları yapmak konusunda ısrarcı oldu.

Malik'in JKLF'si, 2003'te APHC'nin bölünmesine kadar, bölgedeki ayrılıkçı harekete siyasi bir yön kazandırmak için kurulan özgürlük yanlısı grupların ortak bir ittifakı olan Tüm Partiler Hürriyet Konferansı'nın (APHC) bir parçasıydı.

JKLF Hürriyet’ten (APHC) ayrıldıktan sonra, Malik Keşmir topraklarında bir yıl sürecek ve insanları kendi kaderini tayin etmeleri için harekete geçirecek olan  Safr-e-Azadi'ye (özgürlüğe yolculuk) sürecini başlattı.

2006'da Malik,Hindistan Başbakanı Manmohan Singh ile bir araya geldi, ancak bu bir araya gelişle  herhangi bir ilerleme kaydedilemedi. Hindistan’ın Keşmir’e karşı olan sıkı ve baskıcı tutumu büyük çaplı sokak protestolarını tetikledi.

2010 yılında Malik, önde gelen ayrılıkçılar Geelani ve Mirwaiz Umar Farooq ile el ele verdi ve Keşmir’deki Hindistan karşıtı protestoculara öncülük etmek için bir koordinasyon komitesi kurdu.

Üst düzey isyancı komutan Burhan Wani'nin 2016'da öldürülmesinin ardından, özgürlük yanlısı üç lider yeniden bir Ortak Liderlik Direnişi oluşturmak için bir araya geldi. Grup, protesto takvimleri yayınlayarak ve kapatma çağrısı yaparak Wani'nin öldürülmesi üzerine bölgede aylarca süren oluşuma öncülük etti.

Ertesi yıl Malik, Keşmir sorununun çözümüne ilişkin “başarısız vaatleri” nedeniyle ABD yönetimine açık bir mektup yazdı.

Bu mektupta Malik, “ABD, İngiltere ve Avrupa elçilerinin ikna edilmesi üzerine, benim ve meslektaşlarımın hayatını tehlikeye atan tek taraflı ateşkes gibi en sevilmeyen kararı aldım. Hint güçlerinin şiddet yoluna geri dönmek için yaptığı tüm ihtimallere ve provokasyonlara [rağmen] kararımda dimdik durdum” diye yazıyordu mektubunda.

Malik, yıllar içinde yaptığı röportajların çoğunda, Hindistan'ın sol-liberal sınıfının Keşmir'deki tutumundan dolayı hayal kırıklığına uğradığını ve onları bölgedeki Hindistan devletinin "itfaiyecileri" olmakla suçladığını söyledi.

2013'te Pakistan'ın Dawn Gazetesi’ne verdiği bir röportajda,

“Kriz zamanında (Hint sivil toplum üyeleri) Keşmir'e gelip kendi hükümetlerini suçlayarak Keşmir halkına büyük hayaller satmaları, ancak kriz biter bitmez çantalarını toplamaları talihsiz bir rutin haline geldi.” diyordu Malik.

Keşmirli siyasi uzmanlar Malik'i “bölgedeki en uzun liderlerden” biri olarak adlandırıyor.

Adını vermek istemeyen bir analist konuyla ilgili olarak şunları söylüyor:

“Hindistan hükümeti, eski başbakanlar da dahil olmak üzere üst düzey Hindistan liderlerinin Malik ile müzakereler yürütmesine rağmen, ona müebbet hapis cezası vererek, Hindistan hükümetinin Keşmir'deki ayrılıkçılığa ne pahasına olursa olsun müsamaha gösterilmeyeceğine dair bir mesaj göndermek istiyor.”

Analist ayrıca, Malik’e verilen ceza ile Keşmir’e büyük bir öfkenin hakim olduğu ve küçük bir tetikleyicinin şiddetli sokak protestolarına yol açabileceğinin ise altını çiziyor.  Analist son olarak ise, Malik’in, kendisine yöneltilen suçlamalara itiraz etmeme kararıyla, tüm yargı sürecine ve Hindistan yargısının bağımsızlığına da bir soru işareti koyduğuna vurgu yapıyor.

Kaynak: Al Jazeera