Muhaliflerin cehennemi Belarus: Kaybolan aktivist ölü bulundu

Mayıs ayında muhalif aktivist Roman Protasevich'i "hava korsanlığı" ile tutuklayan diktatör Lukaşenko hükümetine muhalefetiyle bilinen Şişov'un kaybolduğu aıklandı. Belaruslu aktivist ve muhalif Vitaliy Şişov'u arama çalışmalarına başlayan polis cansız bedeni, Kiev’deki evinin yakınındaki bir parkta bulundu.

  • 03.08.2021, 16:19:35
  • Güncelleme: 1 saniye önce
Muhaliflerin cehennemi Belarus: Kaybolan aktivist ölü bulundu

Belaruslu muhalif Vitaliy Şişov'un, sürgünde bulunduğu Ukrayna’nın başkenti Kiev’de yaşadığı evin yakınındaki bir parkta ölü bulunduğu açıklandı. Konuyla ilgili açıklama bu sabah Kiev Polisi’nden geldi. Polis, soruşturma başlatıldığını duyurdu. 26 yaşındaki Vitaliy Şişov, Ukrayna’daki Belarus Evi adlı kuruluş üzerinden Belarus'tan kaçan muhalifleri destekliyordu.

Çok yönlü soruşturma başlatıldı

Kiev Polisi, soruşturmanın çok yönlü yürütüldüğünü açıkladı. Emniyet birimlerinin intihar ihtmali kadar intihar süsü verilmiş cinayet olasılığını da araştırdığı haber veriliyor.

Vitaliy Şişov, dün koşmak için evinden ayrılmış, kendisinden daha sonra haber alınamadığı açıklanmıştı. İnsan hakları kuruluşu Wjasna, Şişov'un yakınlarına dayandırarak yaptığı bir açıklamada, 26 yaşındaki Belaruslu aktivistin geçen günlerde spor yaparken yabancı şahıslar tarafından izlendiğini aktardı.

Ukrayna’daki Belarus Evi adlı kuruluş ise, aktivist Vitaliy Şişov'un ölümünü, "Belarus yönetiminin rejim muhalifini elimine etmek için yürüttüğü hazırlıklı bir operasyonu" olarak niteledi ve Şişov'un Belarus gizli servisi tarafından katledildiğini iddia etti.

Belaruslu mualifler Ukrayna, Polonya ve Litvanya'ya kaçıyor

Belaruslu rejim muhalifleri, ülkelerinde karşılaştıkları baskı ve yaptırımlar nedeniyle kaçarak Ukrayna, Polonya veya Litvanya'ya sığınıyor.

Dün de Tokyo'da yapılan 2020 Olimpiyat Oyunları’na katılan Belaurslu atlet Kristina Timanovskaya, Belarus Olimpiyat sorumlularının, kendisini isteği dışında ülkesine kaçıracağından endişe ettiğini açıklamış, bunun üzerine Polonya kendisine insanı sebeplerle vize verdiğini açıklamıştı.

Belarus Cumhurbaşkanı Aleksander Lukaşenko, bir yıl öne yapılan seçimlerde düzensizlik ve yolsuz iddiaları ile kitlesel protestolara rağmen seçimleri kazandığını duyurup yönetimi yeniden ele almıştı. Avrupa Birliği Belarus’a yaptırımlar uyguluyor.

Lukaşenko'dan "hava korsanlığı"

Ryanair havayolu şirketine ait yolcu uçağı mayıs ayında, Yunanistan'ın başkenti Atina'dan Litvanya'nın başkenti Vilnius'a gidiyordu.

Belarus Litvanya'ya giden uçağın yolunu, hava sahası üzerindeyken bir savaş uçağıyla kesti. "Bomba tehdidi" iddiasıyla Minsk'e inmeye zorladı.

Uçakta bulunan muhalif gazeteci, Nexta grubunun eski editörü 26 yaşındaki Roman Protasevich gözaltına alındı.

Görgü tanıkları gözaltına alınan gazetecinin çok korkmuş göründüğünü ve yanındaki yolculara idam cezasına çarptırılabileceğini söylediğini anlattı. Belarus, Avrupa'da hala idam cezasını kaldırmamış tek ülke.

Ryanair'e ait uçak, gazetecinin gözaltına alınması sonrasında yoluna devam etti ve Litvanya'nın başkenti Vilnius'a planlanan varış saatinden yaklaşık yedi saat sonra, yerel saatle 21.25'te vardı.

Litvanya'ya inen uçaktaki yolcular Minsk'te geçirdikleri zamanın 'sakin' olduğunu söyledi ama kendilerine bilgi verilmediğini ifade etti. Bir yolcu Protasevich'in 'çok korkmuş göründüğünü' söyledi ve "Doğrudan gözlerine baktım çok üzgündü" dedi.

Fransız haber ajansı AFP'ye konuşan bir diğer yolcu Monika Simkiene de, "İnsanlara döndü ve idam cezasıyla karşı karşıya olduğunu söyledi" diye konuştu.

'Emri Lukaşenko verdi'

İnsan hakları savunucuları, uçağın Protasevich'in gözaltına alınması için Minsk'e indiğini söylerken, Belarus medyası rotası değiştirilen yolcu uçağının 'bomba ihbarı nedeniyle' zorunlu iniş yaptığı yönünde haberlere yer veriyor. Uçakta patlayıcı bulunmadı.

Belarus'un devlet denetimindeki medyası uçağı indirme emrini bizzat Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko'nun verdiğini yazdı.

66 yaşındaki Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko 1994 yılından bu yana iktidarda ve geçen yılın Ağustos ayında sonucu tartışma yaratan seçimleri kazandığını ilan ettiğinden bu yana ülkede çok sayıda muhalif isim tutuklandı, bir kısım muhalif de yurt dışına kaçtı.

Uçağın rotası nasıl değiştirildi?

FR4978 sefer sayılı uçak Atina'dan Vilnius'a gidiyordu. Uçak, Litvanya sınırına varmadan rotasını doğuya Minsk'e çevirdi. Yunanistan ve Litvanya uçakta 171 yolcu bulunduğunu duyurdu.

Ryanair yazılı açıklamasında "mürettebatın Belarus (Hava Trafik Kontrol) tarafından olası bir güvenlik tehdidi nedeniyle uyarıldığını ve en yakın havaalanı Minsk'e zorunlu iniş yapma talimatı verildiğini" söyledi.

Flightradar24 adlı uçuş takip internet sitesinin rota seyrine göre ise uçak rotayı değiştirdiği sırada Minsk'e değil Vilnius'a daha yakın bir konumdaydı.

Ryanair, Minsk'te yapılan kontrollerde "ters bir durum tespit edilmediğini" belirtti ve uçağa yerel saatle 20.50'de Minsk'ten havalanması için onay verildiğini ifade etti.

Şirket, "Ryanair ilgili ulusal ve Avrupalı güvenlik kurumlarını bilgilendirdi, Ryanair'in kontrolü dışında gerçekleşen gecikmeden dolayı bütün yolculardan özür dileriz" dedi.

Ryanair açıklamasında muhalif gazeteci Protasevich'ten bahsetmedi.

Protasevich kimdir, Nexta nedir?

Nexta, Telegram kanalından yayın yapan bir medya operasyonu. Grubun Twitter ve YouTube hesapları da var.

Nexta, Belarus'taki seçim döneminde muhalifler için kilit önemdeydi. Kuruluş, seçim sonrasında hükümetin haberlere ve medyaya getirdiği kısıtlamalarda faaliyetlerine devam etti.

Tikhanovskaya, 26 yaşındaki Protasevich'in 2019'da Belarus'tan ayrıldığını ve 2020 devlet başkanlığı seçimlerini Nexta aracılığı ile haberleştirmeye devam ettiğini söyledi. Daha sonra Protasevich hakkında Belarus'ta cezai kovuşturma başlatıldı.

Tikhanovskaya, "terörist olarak görüldüğü için" Protasevich'in Belarus'ta idam cezasıyla karşı karşıya olduğunu ifade etti.

Tikhanovskaya, geçen yıl düzenlenen seçimlere hile karıştırıldığını, sandıktan kendisinin birinci çıktığını söylüyordu. Avrupalı liderlerin de desteğini alan Tikhanovskaya, eşi hapis cezasına çarptırıldığı için adaylıktan çekilmek zorunda kaldığı için devlet başkanlığı yarışına girmişti.

Lukaşenko'nun seçimlerde zaferini ilan etmesinden sonra başkent Minsk'te toplanan binlerce kişi aylarca protesto gösterileri düzenledi. Polis sert müdahalelerde bulundu ve binlerce kişi hakkında cezai işlem başlatıldı.

 

Ortadoğu Haber / AFP