Afganistan'dan sessizce çekildiler! TSK artık NATO komutasında değil

ABD'nin Taliban ve Kabil Hükümeti'ni Doha'da bir araya getirmesinden sonra başlayan askeri birliklerin Afganistan'dan çekilme kararı nedeniyle NATO birlikleri yaklaşık 20 yıl sonra sessizce bölgeyi terk etti. Türkiye ve ABD'nin Afganistan'da kalan askeri birlikleri artık tamamen ulusal orduların komutası altında.

Afganistan'dan sessizce çekildiler! TSK artık NATO komutasında değil

NATO'nun Afganistan'daki görevi, resmi bir açıklama yapılmadan bugün sona erdi. Alman haber ajansı DPA'ya bilgi veren diplomat ve askeri yetkililer, Afganistan'da şu anda NATO'nun komutası altında hiçbir askeri birlik kalmadığını teyit etti. Yetkililer, Afganistan'da askeri varlığını sürdüren Amerikan ve Türk birliklerinin ise artık kendi ulusal ordularının emir komuta zincirine bağlı olduğunu kaydetti.

NATO yetkilileri, Afganistan'daki misyonun tarihindeki "en kanlı" askeri görevi olduğuna da işaret etti. Resmi verilere göre ABD birlikleri Afganistan'da geçen 20 yıl içinde 2 bin 300'den fazla, Alman ordusu da 59 kayıp verdi.

Taliban'dan Türkiye'nin kararını sonrası ilk açıklama: Tekrar gözden geçirin 

Neden resmi açıklama yapılmadı?

NATO yetkilileri, misyonun sona erdiğinin resmen duyurulmamasının sebebi içinse operasyonel planın henüz yürürlüğe girmemiş olmasını gösterdi. Ancak bir diğer nedenin de ABD'nin Afganistan'daki askeri varlığının hâlâ sürmesi olduğu tahmin ediliyor. ABD Başkanı Joe Biden, ABD'nin askeri misyonunun 31 Ağustos'ta biteceğini açıklamıştı. Öte yandan ABD, NATO misyonu sırasında da ülkede NATO komutası altında olmayan askeri birlikler bulunduruyordu.

Doha anlaşması

ABD, 29 Şubat 2020'da Taliban ile Doha'da barış anlaşması imzaladı.

Afganistan'da asker bulunduran müttefiklerine danışmadan hareket eden ABD, Taliban'a tüm yabancı güçlerin 1 Mayıs 2021'e kadar çekileceği sözünü verdi.

Taliban yabancı güçlere saldırmamayı taahhüt etmesine karşın Afgan güvenlik güçlerine yönelik eylemler anlaşma dışında kaldı. Taliban ve Afgan yönetimi karşılıklı olarak binlerce kişiyi serbest bıraktı.

Afgan tarafları nihai anlaşmanın müzakeresi için ocak ayında usul ve yöntemde anlaştı. Ancak 22 Şubat'ta başlayan müzakerelerde içerik kısmına geçilemedi.

Kabil yönetimi, Taliban'dan öncelikle kapsamlı ateşkes uygulamasını istiyor ve geçiş hükümeti talebini reddediyor.

Taliban, terör örgütleri listelerinden çıkabilmek için ABD'nin taahhüdünü yerine getirmesini de istiyor. ABD son olarak 8 Mart'ta, 90 gün zarfında şiddetin azaltılması ve taraflar arasında geçiş hükümeti kurulması önerisinde bulundu. Yabancı güçlerin çekilmesi için takvim vermedi. Afgan tarafları ile ABD'nin teklifiyle görüşmelerin nisan ayında Türkiye'de devam etmesi kararlaştırıldı ancak görüşmeler vaadlerin yerine getirilmemesi üzerine yapılmadı.

Taliban'a yönelik yaptırımlar kaldırılacak

Afganistan içindeki siyasi diyalog görüşmelerinin başlamasıyla ABD’nin bazı Taliban liderlerine uyguladıkları yaptırımlar ve bu liderlerin başlarına koydukları ödülleri 27 Ağustos 2020'ye kadar kaldırma konusunu ele alacağı vurgulanan anlaşmada ABD yönetimi, Taliban liderlerinden Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) yaptırımları uygulanan isimlerin 29 Mayıs 2020'ye kadar yaptırım listesinden çıkarılması için diplomatik girişimlerde bulunacağı teminatını verdi.

Anlaşmada ABD ve müttefiklerinin Afganistan’ın siyasi bağımsızlığı veya toprak bütünlüğüne ilişkin herhangi bir zor kullanma veya güç kullanma tehdidinden kaçınacağı ifade edildi. 

Taliban'ın, El-Kaide’nin de aralarında olduğu ABD’ye tehdit oluşturacak hiçbir şahıs, unsur veya yapının Afganistan’da bulunmasına izin vermeyeceği belirtilen anlaşmada, bu gruplarla iş birliği yapmayacağına da dikkati çekildi.

Türkiye, Kabil’deki havalimanının güvenliğini sağlamayı teklif etti

Türkiye, ABD ve NATO askerlerinin Afganistan'dan çekilmesinin ardından Kabil'de bulunan Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı'nın güvenliğini sağlama teklifinde bulundu. Teklifle ilgili açıklama yapan ABD Savunma Bakanlığı Sözcüsü John Kirby, Karzai Havalimanı ile ilgili Türk yetkililerle görüşme yapılması gerektiğini ifade etti.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü John Kirby, Türkiye'nin, Afganistan'daki Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı'nın güvenliğini sağlama teklifine ilişkin Türk yetkililerle görüşmelerin yapılması gerektiğini söyledi.

Bakan Akar: ABD’lilerle temaslarımız sürüyor

Millî Savunma Bakanı Hulusi Akar, Afganistan’daki Hamid Karzai Uluslararası Havalimanının işletilmesi ve güvenliğinin sağlanmasına ilişkin "Temaslar sürecek. Görüşmelerden çıkacak sonucu Cumhurbaşkanımızın başkanlığında ele alacağız, onayını müteakip planımızı gerçekleştireceğiz" dedi. 

Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı'nın 6 yıldır Türkiye tarafından işletildiğini vurgulayan Akar, şunları kaydetti:

"Sayın Cumhurbaşkanımız NATO Zirvesi’nde ifade ettiler, bazı şartlar, konular var. Biz bu konuda bir niyet belirttik. Bu şartların oluşması halinde kalabileceğimizi ifade ettik. Bu manada çeşitli ülkelerle temaslarımız sürüyor. Bir taraftan BM, NATO nezdinde bazı siyasi kararlar alınması, Afganistan hükümeti ile bir anlaşmaya varılması, diğer taraftan siyasi, mali ve lojistik destek konularında çeşitli ülkelerle temaslarımız sürüyor.

Bu arada ABD’lilerle temaslarımız sürüyor. Şu ana kadar alınmış kesin bir karar yok. Fakat temaslar devam etmekte.

Afganistan bizim kardeşimiz. Onların sulhu, sükunu, huzuru ve güvenliği bakımından yapacağımız ne varsa şimdiye kadar yaptık, yapmaya çalışıyoruz. Havalimanının açık olması, çalıştırılması lazım. Bunun bilincindeyiz. Havalimanı çalışmadığı takdirde büyükelçilikler çekilecek, böylesi bir durumda Afganistan, izole bir devlet haline gelecek, uluslararası ilişkiler bakımından çok ciddi sıkıntılar yaşayacak.

ortadoguhaber.com / DW

Etiketler: Afganistan , Taliban , NATO , TSK