ABD İstihbaratına çalışan Afganlar Ankara’ya mı taşınacak?

ABD Dışişleri Bakanlığı Pazartesi günü, daha önce ABD ile çalışmış ve belli şartları yerine getiren binlerce Afgan'ın mülteci olarak kabul edilmesini öngören bir program açıklamıştı. Program çerçevesinde bu kişilerin aralarında Türkiye'nin de bulunduğu üçüncü ülkelere gitmesi ve işlemleri tamamlanana kadar 12-14 aylık süreyi bu ülkede geçirmeleri öngörülüyor.

  • 04.08.2021, 11:08:07
  • Güncelleme: 1 saniye önce
ABD İstihbaratına çalışan Afganlar Ankara’ya mı taşınacak?

İsmi açıklanmayan üst düzey bir ABD'li yetkilinin,  Afganistan-Pakistan sınırının açık kalması gerektiğine vurgu yaptığı, diğerlerinin de İran üzerinden Türkiye'ye gidebileceği şeklindeki açıklaması kamuoyuna yansımıştı.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada konunun Ankara ile müzakere edilmediği belirtilerek "ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 2 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, ABD’li sivil toplum kuruluşları ile medya organlarına çalışan Afganlar ve ailelerine yönelik göçmen kabul programı ile Afganların ABD'ye göç başvurularının bağlı oldukları kuruluşlar aracılığıyla üçüncü ülkelerden alınacağı belirtilerek, başvurular için ülkemize de işaret edilmektedir" dendi ve bunun bölgede yeni bir göç krizine neden olacağı hatırlatıldı.

"Doğrudan uçakla ülkesine nakletsin"

Açıklamada, "Soruna bölge ülkeleri arasında çözüm bulmak yerine ülkemizin rızası olmaksızın ülkemizde çözüm aranmak istenmesi kabul edilemez" ifadeleri yer aldı. Son 7 yıldır dünyada en fazla sığınmacıya ev sahipliği yapan Türkiye'nin yeni bir göç krizini üçüncü bir ülke adına üstlenecek kapasitesi olmadığının da vurgulandığı açıklamada, "Türkiye olarak, ABD'nin sorumsuz ve ülkemize danışmadan aldığı kararı kabul etmiyoruz. ABD, eğer bu kişileri ülkesine almak istiyor ise doğrudan uçaklarla ülkesine nakletmesi mümkündür. Ülkemiz, hiçbir durumda üçüncü ülkelerin uluslararası sorumluluklarını devralmayacak, kanunlarımızın üçüncü ülkeler tarafından kendi amaçları için kötüye kullanılmasına izin vermeyecektir. Bölgemizde üçüncü ülkelerin kararları neticesinde yaşanan göç krizlerinin yükünün Türk milleti tarafından üstlenilmesini kimse beklememelidir" şeklinde tepki gösterildi.

Kurz da Türkiye’yi işaret etmişti

Geçen hafta ise Avusturya Başbakanı Sebastian Kurz, beklenen Afgan mülteci akını konusunda, "Eğer insanlar kaçmak zorundalarsa, herkesin Avusturya, Almanya ya da İsveç'e gelmesindense, Türkiye gibi komşu ülkeleri ya da Afganistan'ın güvenli bölgelerini kesinlikle daha doğru yer olarak görüyorum" demişti.

Kurz'un açıklaması öncesinde, Avrupa Birliği'nin (AB) göç akınını sınırlandırabilmek üzere Afganistan ve Afganistan'a komşu ülkeler için yeni bir mali yardım paketi planladığı kamuoyuna yansımıştı.

Soylu: 2020'de 505 bin 375 düzensiz göçmen engellendi

Diğer yandan İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, 2020 yılında güney ve doğu sınırlarından Türkiye’ye 505 bin 375 kişinin yasa dışı yollarla girişinin engellendiğini açıkladı.

Soylu yaptığı yazılı açıklamada, 2021 yılında da bu rakamın bugüne kadar 253 bin 299 olduğunu belirtti. Türkiye'nin uzun yıllardır göçte hem hedef hem de transit ülke olduğunu da vurgulayan Bakan, 2018 yılında 268 bin, 2019 yılında 454 bin, 2020 yılında 122.302 ve 2021 yılında ise 72.879 düzensiz göçmenin yakalandığını açıkladı.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tanju Bilgiç, ABD'nin açıkladığı "ABD İçin Çalışan Afganlar ve Ailelerine Yönelik Göçmen Kabul Programı"na ilişkin, "Türkiye olarak ABD'nin sorumsuz ve ülkemize danışmadan aldığı kararı kabul etmiyoruz. ABD, eğer bu kişileri ülkesine almak istiyor ise doğrudan uçaklarla ülkesine nakletmesi mümkündür." ifadelerini kullandı.

Konuya ilişkin sorulan soruya yazılı yanıt veren Bilgiç, ABD Dışişleri Bakanlığının dün yaptığı açıklamada, ABD'nin, ABD merkezli STK'ler ve basın kuruluşları için çalışan Afganlar ve ailelerine yönelik göçmen kabul programı ile Afganların ABD'ye göç başvurularının bağlı oldukları kuruluşlar aracılığıyla üçüncü ülkelerden alınacağının belirtildiği ve başvurular için Türkiye'nin de işaret edildiğini hatırlattı. Bilgiç, "Öncelikle ABD'nin açıklaması bölgemizde büyük bir göç krizine neden olacak ve göç yollarında Afganların acılarını artıracaktır. Soruna bölge ülkeleri arasında çözüm bulmak yerine ülkemizin rızası olmaksızın ülkemizde çözüm aranmak istenmesi kabul edilemez." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'nin son 7 yıldır dünyada en fazla sığınmacıya ev sahipliği yapan ülke olduğunu anımsatan Bilgiç, yeni bir göç krizinin üçüncü bir ülke adına üstlenecek kapasitesinin bulunmadığını ifade etti. Bilgiç, şunları kaydetti:

"Türkiye olarak ABD'nin sorumsuz ve ülkemize danışmadan aldığı kararı kabul etmiyoruz. ABD, eğer bu kişileri ülkesine almak istiyor ise doğrudan uçaklarla ülkesine nakletmesi mümkündür. Ülkemiz, hiçbir durumda üçüncü ülkelerin uluslararası sorumluluklarını devralmayacak, kanunlarımızın üçüncü ülkeler tarafından kendi amaçları için kötüye kullanılmasına izin vermeyecektir. Bölgemizde üçüncü ülkelerin kararları neticesinde yaşanan göç krizlerinin yükünün Türk milleti tarafından üstlenilmesini kimse beklememelidir.

Afganistan'da ABD birlikleri için çalışan Afganlar

Afganistan'da ABD ordusu için çalışan Afgan tercümanlar ve işbirliçiller ile bu kişilerin aile üyelerini taşıyan ilk uçak kafilesi Washington’a ulaştı.

ABD’ye ticari uçakla getirilen 221 kişilik ilk kafilede 15 bebek 57 de çocuk var.

ABD Başkanı Joe Biden, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Amerikan birlikleri ve diplomatlarıyla son 20 yıl içinde omuz omuza çalışan binlerce Afgan vatandaşlarına yönelik vaatlerimizi yerine getirme adına ilk kafilenin ülkeye gelişi önemli bir dönüm noktası. Bu cesur Afganlılara ABD’ye verdikleri destekten dolayı bugün teşekkür etmek ve evinize hoş geldin demek istiyorum.“ dedi.

Dışişleri Bakanı Antony Blinken ve Savunma Bakanı Lloyd Austin de yaptıkları açıklamalarda, ABD ordusuna destek veren Afganlıların ülkeye getirilmesiyle ABD hükümetinin verdiği sözü tuttuğu görüşünü dile getirdi.

ABD Kongresi, perşembe günü vize programı çerçevesinde Afganlılara 8 bin ilave vize ve 500 milyon dolar tutarında mali yardım verilmesini öngören tasarıya onaylamıştı.

ABD’ye getirilen Afganlılar

Afgan işbirlikçiler ve aile üyelerinden oluşan 2 bin 500 kişi, Özel Göçmen Vizesi (SIV) işlemleri süreci tamamlanana kadar geçici olarak başkent Washington yakınındaki Fort Lee Askeri Üssü'nde kalacak.

Afganistan'da 2009'dan beri ABD hükümeti ve ABD güçleriyle çalışan kişiler için uygulanan SIV programı, göçmenlik ve ikamet başvurularının hızlı ve özel bir şekilde işlenmesini kolaylaştırıyor.

ABD Dışişleri Bakanlığına göre, 2008'den bu yana yaklaşık 70 bin Afgan, aynı özel SIV vizesi ile ABD'ye yerleşti.

Öte yandan Geride Kimse Bırakılmasın (No One Left Behind) adlı sivil toplum kuruluşunun verilerine göre bugüne dek Afganistan'da ABD ordusu ve hükümetiyle çalışan yaklaşık 300 Afgan tercüman öldürüldü.

ABD birliklerinin, mayıs başında başlayan Afganistan'dan çekilme sürecinin yüzde 95 tamamlandığı tahmin ediliyor.

 

Ortadoğu Haber / DW