Rusya’nın Ukrayna’yı işgali

Son haftalarda gerilimin iyice tırmandığı Kiev-Moskova hattı, Rusya Devlet Başkanı Putin'in son hamlesiyle yeni bir boyut kazandı. Peki, Rusya’nın dün sabah 4:00 sularında Ukrayna’ya yönelik başlattığı işgal girişiminde şu ana kadar neler yaşandı?
  • 25.02.2022, 15:35:05
  • Güncelleme: 9 ay önce
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali

ABD başta olmak üzere birçok batılı ülkenin Ukrayna’daki elçiliklerini boşaltmasının ardından Rusya, 24 Şubat 2022 sabahı Kiev yönetimine karşı askeri operasyon başlattı. Türkiye saati ile 4:00 sularında başlayan işgal girişimi, öncelikli olarak siber saldırılar yoluyla Ukrayna’nın haberleşme ve iletişim altyapıları ile devlet iletişim kanallarını hedef aldı.

Söz konusu sistemler tahrip edildikten sonra taarruza geçen Rus ordusu, Hava Kuvvetleri'nin de desteğiyle seyir füzeleri, ÇNRA atışları ve kundağı motorlu topçu birlikleri ile birçok bölgeyi ateş altına aldı.

İlk etapta vurulan şehirler arasında Kiyev, Odesa, Donetsk, Luhansk, Harkov, Lutsk ve Mariupol yer alırken, askeri tesisler, radar sistemleri, hava savunma bataryaları, mühimmat depoları, askeri ve sivil haberleşme araçlarının altyapıları, askeri limanlar ve hava alanları ilk hedef alınan bölgeler oldu.

BELARUS’TAN FÜZE ATILDIĞI ÖNE SÜRÜLDÜ

Şehirleri hedef alan Rus ordusu tarafından kullanılan mühimmat ve silahların, İskender seyir füzeleri haricinde eski savaş araçları ve füzeleri olduğu, Rusya’nın ilk saldırıda gelişmiş teknolojilerini ve silah sistemlerini sahaya sürmediği belirtildi.

Rusya’nın saldırıda kullandığı araç ve mühimmatların neredeyse tamamının Donetsk ve Luhansk bölgeleri ile Rusya topraklarından ateşlendiği tahmin ediliyor. Ancak Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı’na dayandırılan bir habere göre, Belarus topraklarından Ukrayna’ya 4 balistik füze saldırısında bulunulduğu öne sürüldü.

Sabah erken saatlerden itibaren liman şehirlerine yönelik amfibi harekât olduğu bilgileri geçilmiş olsa da Ukrayna Donanması’nın bulunduğu alanların vurulması dışında bir hareketlilik gözlemlenmedi.

SAHTE HABERLERLE PSİKOLOJİK SAVAŞ YÜRÜTÜLÜYOR

Saldırının ilk safhası uzak mesafe silahlarıyla 6 saat süresince devam ederken, Rusya’nın dezenformasyon araçlarının tamamını kullandığı, medyaya yanlış, eski veya yalan görüntüler servis ettiği görüldü. Operasyon safhasına geçilmeden önce sahte bayrak hareketleri olarak giriştiği psikolojik harp taktiklerinin oldukça acemice kalması, Rusya’nın dezenformatif bilgi yayma kabiliyetinin az olduğu kanısını oluştursa da, sosyal medya ve haber sitelerinde görüldüğü kadarıyla Rus yanlısı hesap ve kanalların ciddi bir algı operasyonuna imza attığı görüldü.

Kremlin’e yakın geleneksel ve yeni medya araçları düşürülen hava araçlarından, vurulan, tahrip edilen ve yol kenarında bırakılan askeri araçlara, hatta öldürülen askerlere varana kadar tüm kayıplarının fotoğraf ve videolarını Ukrayna tarafının askeri kayıplarıymış gibi gösterdiği dikkat çekti.

RUS SİLAHLI KUVVETLERİ CİDDİ ZAYİAT VERDİ

Sonraki safhada Rus birlikleri 2 haftadır bulunmuş oldukları saldırı formasyonunu kullanarak daha önce belirlemiş oldukları hedeflere doğru kara harekâtına başladı. Grad, Smerch ve obüslerle yumuşatılan hat boyunca ilerlemeye başlayan Rus mekanize ve zırhlı birlikleri, ilk savunma hattında çok büyük bir direnişle karşılaşmamış gibi görünseler de gelen fotoğraf ve videolara göre hatırı sayılır kayıplar verdi.

Ukrayna Kuvvetleri’nin özellikle Donbass ve Luhansk cephesinde Javelin anti-tank füzeleri kullandığı ve Rus askeri araçlarını tahrip ettikleri görüldü. Özellikle Harkov’a ilerlemeye çalışan Rus birlikleri büyük zayiatlar verirken, hareket eden her zırhlı Rus aracı anti-tank füzelerinin hedefi oldu. Bu kapsamda gerçekleştirilen kara harekâtına cevap olarak operasyonlara başlayan Ukrayna ordusu Schastia, Harkov ve çevresini tekrar ele geçirdi.

RUSYA, BELARUS ÜZERİNDEN HAVA HAREKATI BAŞLATTI

Öte yandan Rusya’nın Belarus üzerinden bir kara harekâtına girişmek amacıyla kuvvetlerini mobilize ederek sınıra sevk ettiği öne sürüldü. Kiev’e 15 km mesafede bulunan Gostomel, Kherson ve Sumy bölgeleri ise Rus kuvvetleri tarafından çok fazla direnişle karşılaşılmadan ele geçirildi. Sonradan bölgeye intikal eden Ukrayna Kuvvetleri ile Rus ordusu ağır silahların da kullanıldığı görülen şiddetli çatışmalara girdi. Kırım bölgesindeki Rus kuvvetlerinin de sınırı geçerek Dinyeper civarlarına ulaştığı ve sonrasında da Antonovsky köprüsünü geçerek Kherson şehrine giriş yaptıkları belirtildi.

Rusya ikinci safhada Belarus üzerinden hava harekâtı başlattı. Kiev’in kuzey bölgelerinde sayıca büyük gruplar halinde Rus savaş ve nakliye helikopterleri görüldü. Konuyla ilgili CNN’de yer alan habere göre, Kiev’e 15 mil uzaklıktaki Antonov hava üssünü ele geçiren Rus özel birlikleri ile Ukrayna Kara Kuvvetleri arasında şiddetli çatışmalar yaşandı.

Ukrayna hava savunma sistemlerinin çoğunluğunun sabahın ilk saatleriyle başlayan füze saldırılarıyla imha edildiği söylense de, Ukrayna Hava Kuvvetleri bu süreçte sahneye çıktı ve Rus kuvvetleri ile it dalaşına girdi. Ukrayna Kara Kuvvetleri ise alçak uçuş yapan Rus helikopterlerine hem envanterlerinde bulunan hem de batılı devletlerden son dönemlerde aldıkları yardımlar sayesinde elde ettikleri MANPADS’ler ile zayiat verdirdi.

Yine de Ukrayna Hava Kuvvetleri ve Hava Savunma Taburlarının kayıplarının çok daha büyük olduğu düşünülüyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de sabah saatlerindeki büyük bombardıman ve füze saldırılarının ardından Ukrayna hava sahasının Rus saldırılarına karşı korunması için dünya liderlerinden yardım istemişti.

VE TÜRK SİHA’LARI SAHNEYE ÇIKTI

Saldırının ilk ve ikinci safhasında, Ukrayna ordusunun silahlı insansız hava aracı (SİHA) sistemlerini kullanıp kullanmadığı bilinmezken, Türkiye saati ile 16:30 civarında yapılan açıklamaya göre, Ukrayna Bayraktar TB2 sistemlerini temas hatlarına yönlendirdi ve en az 2 Rus askeri konvoyu tamamen imha edildi. Söz konusu görüntüler ise Türkiye saati ile 17:00’dan itibaren Ukrayna Silahlı Kuvvetleri tarafından yayınlanmaya başlandı. Rus Savunma Bakanlığı ise ilk gün 4 TB2 düşürdüklerini öne sürse de, bu iddiaları destekleyecek herhangi bir görsel yayınlayamadığı gibi eski fotoğraf ve videoların kırpılmış versiyonları sosyal medyaya servis edildi.

Ukrayna’nın Azak Denizi’nde ateşlemiş olduğu füzelerle iki Rus gemisini vurduğu bilgisi henüz teyit edilemezken, Rus tarafı vurulan gemilerin kargo firmalarına ait olduğunu öne sürdü. Ancak Azak Denizi’nin Ruslar tarafından kargo geçişlerine kapatılmış olması Ukrayna tarafının iddialarını güçlendirmektedir.

UKRAYNA GENELİNDE SEFERBERLİK İLAN EDİLDİ

Savaşın ilk safhasında çatışmalar daha çok roket ve ağır silah sistemleri ile hava kuvvetleri üzerinde yoğunlaştığı için sivil kayıplar minimum düzeyde görüldü. Rus kuvvetlerinin ateşlediği füzelerden en az 3’ünün sivil alanlara isabet ettiği tespit edilirken, bu bölgelerdeki Ukrayna vatandaşlarının tahliyesine başlandı. Ancak sivil kayıpların sayısı ile ilgili kesin bilgi paylaşılmadı.

Ukrayna Savunma Bakanlığı ilan edilen olağanüstü hal (OHAL) ve seferberlik dışında, pasaportu olan ve Rusya’ya karşı savaşmak isteyen kişilere silah sağlanacağı bilgilendirmesinde bulundu ve herkesi bağlı bulunduğu bölgesel savunma kuvvetleri birimlerine katılmaya davet etti.

NATO, 4. MADDE’Yİ YÜRÜRLÜĞE SOKACAĞINI AÇIKLADI

Rusya başlattığı savaşı “özel operasyon” olarak nitelese de batılı ülkelerden, özellikle de İngiltere ve ABD’den çok sert tepki aldı.

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) ise akşam saatlerinde yaptığı açıklamayla, üye ülkelerden herhangi birinin toprak bütünlüğü, siyasi bağımsızlığı ya da güvenliği tehdit edildiğini zaman, tüm tarafların birlikte dayanışmada bulunacağını içeren 4. Madde’yi yürürlüğe sokma kararı aldıklarını belirterek, ittifakın sınırlarını korumaya kararlı olduklarını açıkladı.

Çanakkale ve İstanbul Boğazları’nın Rusya’ya kapatılması hususunda herhangi bir konunun gündeme gelmediğini belirten NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, ayrıca Ukrayna’ya asker gönderme planlarının bulunmadığını ifade etti.

Alman komitesi ise NATO ile Rusya arasında bir savaş yaşanmayacağını dile getirdi.

Söz konusu gerilimin tırmanması üzerine 25 Şubat 2022’de düzenlenmesi planlanan NATO toplantısına, örgüt üyesi olmayan İsveç ve Finlandiya’nın da katılacağı açıklandı.

AB ÜLKELERİ YAPTIRIMLAR KONUSUNDA İSTEKSİZ

Birleşmiş Milletler’de (BM) yapılan toplantı ve acil durum değerlendirmelerinin ise Rusya’nın dönem başkanı olması ve veto hakkını kullanması sebebiyle bir sonuç çıkmadı. Ancak Ukrayna yönetiminin BM temsilcileri tarihe geçecek konuşmalar yaptı.

AB yetkilileri savaşla ilgili olarak acil koduyla toplanırken, yürürlüğe sokulması planlanan yaptırım paketinde bulunan hususların neredeyse tamamında bir veya birden fazla ülkenin isteksiz davrandığı, koronavirüs sonrasında dönemde ticari ve turizm gelirlerini ekonomik yönden negatif etkileyecek adımlar atılmasına karşı çıktığı görüldü.

İngiltere Başbakanı Boris Johnson konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada, Rus askerlerin ailelerine çocuklarının öleceğini söylerken, eğer diplomatik yollar tıkanırsa askeri çözüm yollarının da masada olduğunu belirtti.

Yunanistan medyasının ise neredeyse tamamının Rus yanlısı ve/veya tarafsız haberler geçmektiği tespit edildi. Tüm gücüyle Ukrayna’nın yanında olduğunu belirten İsrail ise üzerine düşeni yerine getirmeye hazır olduğunu bildirdi. Litvanya ve Moldova OHAL ilan etmeye hazırlanırken, Rusya’nın Transdinyester bölgesindeki birliklerinin de tatbikatlara başladığı öğrenildi.

Öte yandan Rus para birimi ve borsası müthiş bir savaş refleksi verdi. Ruble büyük değer kaybederken Rus Borsası’nın Türkiye saati ile 15:00 itibariyle günlük değer kaybı 150 milyar doları buldu.