Suriyeli mülteciler ve geri dönüş sorunu

BM Uluslararası Göç Örgütü yöneticisi genel müdür yardımcısı Amy Pope Suriye'deki durumun mültecilerin kitlesel dönüşü için uygun olmadığını söyledi.
  • 12.10.2021, 13:13:37
  • Güncelleme: 1 saniye önce
Suriyeli mülteciler ve geri dönüş sorunu

BM'deki görevinden önce ABD'de, Barack Obama döneminde Ulusal Güvenlik Konseyi'nde yer almış, ABD Başkanı Joe Biden'ın ise göçmenlik başdanışmanlığı görevini yürütmüş olan Pope, ziyaretinde Ankara ve Gaziantep'te çeşitli görüşmeler gerçekleştirdi.

Pope, ziyareti sırasında BBC Türkçe'nin sorularını yanıtladı.

Pope, Suriye'deki mevcut durumun mültecilerin kitlesel dönüşü için uygun olmadığını belirtti. Afganistan'dan Türkiye'ye son aylarda yaşanan göçlerle ilgili olaraksa, büyük bir göç dalgası yaşanmadığını söyledi.

Türkiye içinden, göçmen kriziyle ilgili uluslararası kamuoyu ve Batı ülkelerine yönelik eleştirileri hatırlattığımız Pope, uluslararası toplumun Türkiye'yi daha fazla desteklemesi ve mültecilere ev sahipliği yapmada sorumluluğu paylaşması gerektiğini belirtti.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise Eylül ayında, "Başta Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'yle, Suriyeliler başta olmak üzere mültecilerin ülkelerine döndürülmesi için çalışmalarımız var" açıklamasını yaptı.

Suriyelilerin ülkelerine geri gönderilmesi tartışmasını sorduğumuz Pope, ülkedeki şartların bunun için uygun olmadığını söylüyor:

"Türkiye, dünyanın geri kalanına, hayatta daha az şanslı olan insanlarla dayanışmanın ne anlama geldiğini gösterdi. Hiç kimse, Türkiye'nin milyonlarca acil ihtiyaç sahibi insana emniyet ile güvenlik sağladığı ve onları konuk olarak ağırladığı gerçeğini görmezden gelemez. Türkiye, birçok yetişkini işgücüne sokmuş, çocukları okula göndermiş, hastalara sağlık hizmeti sunmuş ve yabancı olarak ülkeye gelenlere uyum fırsatı sağlamıştır.

"Suriye'deki durum mültecilerin kitlesel olarak dönüşü için henüz uygun değil. Bu yüzden, uluslararası toplumdaki bizler, başka insani sorunlarla karşıyken bile, geçtiğimiz 10 yılda epey ustaca taşıdığı orantısız ağır yükle baş edebilmesi için Türkiye'ye yardım çabalarımızı büyük ölçüde arttırmalıyız."

AFGANLARIN ÇOĞU ÜLKELERİNDE KALDI

Geçtiğimiz aylarda, uluslararası güçlerin Afganistan'dan çekilmesi sürecine paralel olarak Taliban güçlerinin önce adım adım ülkedeki farklı eyaletleri kontrol altına alması, sonra da iktidarı ele geçirmesi, Afganistan'dan bölge ülkelerine büyük bir göç dalgası yaşanması ihtimalini gündeme getirmişti.

Afganistan'dan ülke dışına göç hareketiyle ilgili son durumu sorduğumuz Pope, dışarıya büyük bir göç dalgası yaşanmadığını belirtti:

"Mevcut bulgular, Afganların çoğunun şimdilik ülkelerinde kaldığını gösteriyor. Bununla birlikte, gelecekte bir insani felaket yaşanmasının önüne geçmek için acil olarak ele alınması gereken ciddi sorunlar var. Bu durum, kışa girmekte olduğumuz için daha da ağır bir hale gelecek. Afganistan'a sırtımızı dönemeyiz. Afganların en azından temel ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamak için hep birlikte çalışmalıyız."

Pope, IOM olarak hem ülke içinde yer değiştiren Afganlar için çeşitli yardım projeleri yürüttüklerini hem de ülke dışına çıkan Afganlar için çalışmalar gerçekleştirdiklerini, en hassas konumdaki göçmenlerin ise sınırdan İran ve Pakistan'a geçmeye çalışan kayıtsız Afganlar olduğunu söyledi.

IOM yöneticisi, bu iki ülkenin Afganistan sınırlarında göçmenlere geçici barınma, yemek, ulaşım gibi hizmetler sunmak amacıyla sekiz adet karşılama ve geçiş merkezi kurduklarını aktardı.

Pope, yatırım olmaması durumunda ülkenin ekonomik olarak çökme, sosyal-ekonomik ve güvenlik şartlarının daha da kötüleşmesi riskiyle karşı karşıya kalacağını belirttikten sonra ekledi:

"Bunun etkileri Afganistan'la sınırlı olmayacaktır. Uluslararası toplum olarak, ülke içinde daha fazla yer değiştirme ve daha büyük nüfus hareketlerinin olasılığını kabul etmeli ve bunun üzerine eğilmeliyiz."