DEAŞ neden Kabil Havaalanı’nı hedef almaya odaklandı?

Kabil havaalanı, 26 Ağustos 2021 tarihinde ABD deniz piyade unsurlarının yanı sıra Taliban’dan  170 kişinin ölümüne ve 220’den fazla kişinin  yaralanmasına neden olan  bir terör saldırısına tanık oldu.  Bu  saldırıyı DEAŞ örgütünün  aynı akşam kapalı kanalları  “Dark Web”de  yayınladığı “ Kabil Havalimanı Yakınlarında Yapılan İntihar Saldırısıyla Amerikan Kuvvetleri  ve İşbirlikçilerinden 160 Ölü ve Yaralı”  başlıklı açıklamasıyla üstlendiğini duyurdu.
  • 01.09.2021, 11:48:41
  • Güncelleme: 1 saniye önce
DEAŞ neden Kabil Havaalanı’nı hedef almaya odaklandı?

DEAŞ terör saldırısının detaylarını açıklayarak üyelerinden  biri olan Abdulrahman Al Lahouri’nin  başkent  Kabil  çevresinde Amerikan ve Taliban güçlerinin  kurduğu  tahkimatları aşarak Kabil havalimanı yakınlarındaki  Baran kampında ABD ordusunun tercüman ve işbirlikçilerinin oluşturduğu  büyük topluluğa ulaşabildiğini ve ardından patlayıcı  kemerini  patlattığını söyledi.  ABD savunma bakanlığı (Pentagon) saldırıyı iki intihar  bombacısının düzenlediğini doğruladı. Bu bağlamda dikkat çeken şey DEAŞ’ın  bu  yıl  en büyük  operasyonu ve  Amerikan güçlerine karşı yaptığı ilk operasyonu  olarak kabul edilen bu terör eyleminin ABD  başkanı Joe Biden’ın 25 Ağustos’ta Daeş’in Kabil  havalimanını, Amerikan güçlerini ve sivilleri hedef almaya çalıştığı  konusundaki uyarısından saatler sonra gelmesidir. Bu, Taliban’ın 15 Ağustos’ta Kabil’de yönetimi ele geçirmesinden sonraki aşamada oluşturulmaya çalışılan siyasi  ve güvenlik düzenlemeleriyle ilgili  tüm taraflara  göndermeye çalıştığı  bir mesaj olduğu  anlamına gelmekte. Buradan yola çıkarak örgütün Amerikan güçlerine ve Kabil havalimanına yönelik son saldırısı bunun zamanlaması, DEAŞ’ın pozisyonu ve Amerika’nın geri çekilmesinin yansımalarına dair bir çok soruyu  gündeme getirdi.

Doğrudan tehditler

Taliban’ın başkent Kabil’in kontrolünü ele geçirmesinden  yaklaşık on gün sonra DAEŞ- Al Naba gazetesinin 19 Ağustosta  yayınlanan 300. sayısında- Amerika’nın çekilmesi  ve Taliban’ın Afganistan’daki  yönetim gücünü kontrol etmesi konusundaki  tutumunu açıkladı. “Sonunda Molla Bradley’i yükselttiler”  başlığıyla yapılan açıklamada örgütün Amerikan ve batı çıkarlarını  hedef almaya devam ettiği vurguladı ve Taliban hareketini daha fazla terör operasyonuyla tehdit etti,  hatta Kabil havalimanına yapılan son operasyona ek olarak  geçen hafta Afganistan’da  yapılan üç terör saldırısını üstlendiğini duyurdu. Geçtiğimiz Mayıs ayının birinde Amerika’nın Afganistan’dan çekileceğini açıklamasından itibaren örgütün  terör operasyonlarının  oranı artı ve 1 Mayıs  ila  26 Ağustos tarihleri arasında 107’ye yakın terör eylemine ulaştı. Örgütün beyanatlarına göre Afgan güvenlik güçlerinden, Taliban hareketinden, Amerikan askeri kuvvetlerinden ve Afgan sivillerinden  yaklaşık 447 kişi öldü ve yaralandı.  Buda bu dönemi  örgütün  Afganistan’daki faaliyetlerinin geçen  yılın aynı dönemine göre en yüksek olduğu dönem yapıyor.

Ön Göstergeler

Belki de DEAŞ’ın Kabil havalimanı yakınlarında gerçekleştirdiği son terör eylemi Amerika Birleşik Devletleri ve batılı ülkeler için sürpriz değildi.  Çünkü ABD Başkanı Joe Biden olayın  gerçekleşmesinden saatler önce  “ Afganistan’da DEAŞ’ın Horasan kolunun  Kabil havalimanını, Amerikan güçlerini  ve  masum sivilleri hedef almaya çalıştığını” gösteren istihbarat bilgilerinin  bulunduğunu  belirtmişti. ABD başkanı “ sahada olduğumuz her gün  DEAŞ örgütü Horasan liderliğinin   havalimanını hedef almaya, Amerikan güçlerine  ve müttefiklerinin güçlerine saldırmaya çalıştığını bildiğimiz başka bir gündür” dedi. ABD’nin Afganistan büyük elçiliği terör saldırısından iki saat önce Amerikan vatandaşlarının Afganistan’a gitmemeleri konusunda uyardı, ayrıca halihazırda havalimanı kapılarında bulunan Amerikalılara derhal orayı terk etme çağrısında bulundu. Sputnik  haber ajansının  operasyon sabahı yayınladığı habere göre  Avustralya  hükümeti de Afganistan’da bulunan vatandaşlarına terör saldırısından saatler önce  “ terör saldırısı riskinin çok yüksel olduğu” gerekçesiyle Kabil havalimanına  gitmemeleri uyarısında bulunarak aynı adımı attı.  Keza  havalimanı yakınlarında bulunanlara da güvenli bir yere gitmeleri çağrısında bulundu.

Tırmandırma Sebepleri

DEAŞ’ın  Afganistan’da  terör operasyonlarını  artırma eğilimi  çeşitli değerlendirmeler ışığında yorumlanabilir ki bunlardan en bariz olanlarını şöyle sıralayabiliriz:

1- Amerika’nın Çekilmesi Sonrası Kargaşadan  Yararlanma: Örgüt El Kaidenin faaliyetlerinin  gerilediği hatta durduğu bir ortamda Taliban’ın Amerika Birleşik Devletleriyle yapılan ve Afganistan içinde radikal örgütlerin faaliyetlerinin durdurulmasını garanti eden anlaşmaya dayanarak  iktidara geldiği görüşüne sahip radikal unsurları daha fazla çekmesine yardımcı olabilecek şekilde, nüfuz ve kontrol sağlamak amacıyla  terör eylemlerinin kapsamını genişletmek için Afganistan’daki kaos ve karmaşa durumundan yararlanmaya çalışıyor.   

2- Örgüt Yönetimi İçin Potansiyel Bir Üs Oluşturma:  Belki de DEAŞ  örgütün hem Suriye hem de de Irak koluna yönelik güvenlik saldırılarının  yoğunlaşması neticesinde merkez yönetiminin potansiyel odak  noktası olarak  Horasan kolunu güçlendirmeye, DEAŞ  liderliği  ve unsurlarının Suriye ve Irak’tan taşınması için Afganistan’ı aday bir arena haline getirmeye çalışıyor. Nitekim Rusya Savunma Bakanı  Sergie Şoygu 28 Temmuz’da “ terör örgütü DEAŞ savaşçılarının Suriye, Libya ve daha bir dizi ülkeden Afganistan’ akma olasılığı var” beyanatıyla buna işaret etmişti.

3- Amerika’nın Çekilme Sürecini Hızlandırma:  ABD başkanı  Joe Biden’ın çekilme sürecinin 31 Ağustos’ta sona ereceğini teyit etmesine rağmen Amerika Birleşik Devletlerindeki  bir çok eğilim Amerikan çıkarlarına doğrudan tehdit oluşturduğu gerekçesiyle  çekilme tarihinin  yeniden gözden geçirilmesini  istemeye  başlamasının  yanı sıra  Washington’da bazı sivil örgütler bazı Amerikan vatandaşları ile  ABD ve NATO işbirlikçilerinin tahliyesi tamamlanana kadar   bir kısım Amerikan güçlerin kalmasını talep etti. Akabinde DEAŞ Afganistan’da Amerikan  güçlerinin kalması konusundaki pozisyonunda bir değişiklik yapmaması için Amerika  Birleşik Devletlerine daha fazla baskı uygulamak için eylemlerini artırdı.

Genel olarak  Afganistan toprakları  son üç ayda  hareketini ve coğrafi kontrolünü genişletmeye başlayan DEAŞ operasyonlarının sayısında  dikkate değer  bir artışa tanık oluyor.  Örgütün bu yılki operasyonlarının seyri incelendiğinde özellikle Taliban hareketinin Kabil’in kontrolünü ele geçirmesiyle bu tür terör saldırılarında  bir tırmanış olduğu ortaya çıkıyor. DEAŞ de bunu göstermeye çalışıyor;12 Ağustos’da yani Taliban’ın Kabil’e girmesinden  birkaç gün önce son 1142 H yılında  Ağustos 2020’den Ağustos 2021’e kadar olan  süre zarfında – Afganistan’a atıfta bulunarak -  Horasan’da  gerçekleştirdiği teröristi operasyonların sayısına dair  bir istatistik yayınladı ve  269  terör operasyonuna ulaştığını   belirtti.  Bu,  mevcut aşamada DEAŞ faaliyetlerinin önemli bir tırmanışa geçerek örgütün bölge ülkelerine yayılan diğer şubelerini önemli ölçüde etkileyebileceğinin habercisidir.   

  • Kaynak: Abdullah Altay