ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland meselesini gerekçe göstererek Avrupa ülkelerine gümrük vergisi tehdidinde bulunması, Atlantik'in iki yakasındaki ticari ateşkesi sona erdirdi. Politico'nun analizine göre, bu hamle Avrupa Birliği'ni (AB) zorlu bir ikilemle karşı karşıya bıraktı: Ya sert bir karşılık verilecek ya da zaman kazanmaya çalışılacak.
AB liderleri, Trump'ın tehditlerine verilecek yanıtı tartışmak üzere önümüzdeki Perşembe günü Brüksel'de acil bir zirve toplayacak. Masada ise bir dizi kritik senaryo bulunuyor.
93 Milyar Euroluk Misilleme Hazır
Analize göre AB'nin elindeki ilk seçenek, ABD ürünlerine yönelik 93 milyar euroluk "misilleme vergilerini" devreye sokmak. Trump'ın geçen yılki ilk vergi hamlesine yanıt olarak hazırlanan ancak Ağustos ayında 6 aylığına askıya alınan bu vergiler, yeni bir uzlaşma olmazsa 7 Şubat'ta otomatik olarak yürürlüğe girebilir.
Brüksel'in "Gizli Silahı"
Politico, AB'nin elindeki en etkili kozun "Ticari Baskı Karşıtı Enstrüman" (Anti-Coercion Instrument) olduğunu belirtiyor. Başka ülkelerin ticari şantajlarına karşı tasarlanan bu mekanizma; gümrük vergilerini artırmaktan hizmet ticaretini kısıtlamaya, kamu ihalelerine erişimi engellemekten fikri mülkiyet haklarına kadar geniş yetkiler veriyor. Ancak bu "gizli silahın" ateşlenmesi, tüm üye başkentlerin onayını gerektirdiği için aylar sürebilecek bürokratik bir süreç anlamına geliyor.
Çin Kartı ve Mali Nükleer Seçenek
Kanada'nın Pekin ile yaptığı anlaşmaya benzer şekilde Avrupa'nın da "Çin kartını" oynayabileceği belirtiliyor. Ancak Çinli şirketlerin rekabetçi tehdidi, Brüksel'in elini zayıflatıyor.
Daha riskli bir diğer seçenek ise finansal piyasalar. Avrupalı kamu ve özel kuruluşların elinde 8 trilyon dolarlık ABD hisse ve tahvili bulunuyor. Bu varlıkların elden çıkarılması ABD'nin borçlanma maliyetlerini fırlatabilir; ancak bu durum Avrupa bankalarına da büyük zarar vereceği için "mali bir intihar" olarak görülüyor.
Davos ve Kritik Zirve Bekleniyor
Gözler bu hafta Davos Ekonomik Forumu'nda olacak. Trump'ın burada AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile görüşmesi bekleniyor. Ayrıca ABD Yüksek Mahkemesi'nin Trump'ın gümrük tarifeleriyle ilgili vereceği karar da denklemi değiştirebilir. Şubat ayına kadar bir uzlaşı sağlanamazsa, taraflar kendilerini topyekûn bir ticaret savaşının içinde bulabilir.