24 Şubat 2022'de başlayan Rusya-Ukrayna savaşı, Avrupa Birliği'nin enerji güvenliği mimarisini temelden sarstı. Rus gazına alternatif arayan Avrupa için Kuzey Afrika, özellikle de Libya, mevcut altyapısı ve işlenmemiş kaynaklarıyla en güçlü adaylardan biri haline geldi.
Devasa rezervler ve stratejik hatlar
Libya Petrol ve Gaz Bakanı Halife Abdulsadık, ülkenin enerji potansiyelini şu rakamlarla özetliyor:
-
Geleneksel rezervler: 70 trilyon fit küp.
-
Geleneksel olmayan kaynaklar: 129 ila 200 trilyon fit küp arası tahmin ediliyor.
Bakan Abdulsadık, Libya'yı İtalya'ya bağlayan GreenStream boru hattının şu an kapasitesinin sadece %20'sini kullandığını, bunun da Avrupa'ya sevkiyatı hızla artırmak için büyük bir fırsat sunduğunu belirtti.
2030 vizyonu ve küresel ortaklar
Ulusal Petrol Kurumu (NOC) Başkanı Mesud Süleyman, Katar'daki 2026 LNG Konferansı'nda Libya'nın yol haritasını paylaştı. Hedef, önümüzdeki beş yıl içinde üretimi artırarak 2030 yılına kadar günlük 1 milyar fit küp ihracat seviyesine ulaşmak. Bu süreçte Chevron, Eni, ConocoPhillips ve Repsol gibi dev şirketlerle yeni keşif turları planlanıyor.
İç engeller: Siyasi bölünmüşlük ve borç yükü
Libya'nın enerji devi olma hayali, sahadaki gerçeklerle çarpışıyor. Ekonomist İbrahim el-Senusi ve yerel kaynaklar şu risklere dikkat çekiyor:
-
Siyasi istikrarsızlık: Kurumsal bölünmüşlük, yabancı yatırımcılar için güvensizlik yaratıyor.
-
Finansal kriz: NOC'nin 2023-2025 yılları arasında 4,9 milyar dolarlık borç yükü bulunuyor.
-
Altyapı: Tesislerin eskimesi ve sık sık yaşanan petrol sahası kapatma eylemleri üretimi baltalıyor.
Sonuç olarak Libya, Avrupa için "kazanan bir kart" olma potansiyeline sahip ancak bu durum; iç barışın sağlanması ve kurumsal birliğin kurulması gibi zorlu şartlara bağlı görünüyor.